Bài phát biểu
Bài phát biểu của Bộ trưởng Trần Hồng Hà tại Diễn đàn Đồng bằng sông Cửu Long 2016 (TP. HCM, 27/6/2016) (27/06/2016 11:00:00)

 

Kính thưa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc,

Thưa bà Victoria Kwakwa, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới,

Thưa quý vị đại biểu và các vị khách quý,

Trong những năm gần đây, Đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa lớn nhất của cả nước, đã và đang phải đối mặt với những thách thức rất to lớn. Nếu không giải quyết kịp thời, những thách thức này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của không chỉ khu vực này mà còn với cả Việt Nam.

Những thách thức đó bao gồm tác động do biến đổi khí hậu gây ra và những hoạt động khai thác, sử dụng nước ngày càng gia tăng ở khu vực thượng nguồn (thách thức ngoại sinh).

Liên quan đến biến đổi khí hậu, Đồng bằng sông Cửu Long được đánh giá là một trong ba châu thổ lớn của thế giới (bên cạnh Đồng bằng sông Hằng và sông Nile) bị đe dọa nghiêm trọng nhất. Nếu mực nước biển dâng 1m theo kịch bản biến đổi khí hậu, đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ ngập gần 40% diện tích. Cạn kiệt nguồn nước ngọt, ngập, lún chìm, bờ biển bị xâm thực và mặn ngày càng xâm nhập sâu là những nguy cơ hiện hữu đối với khu vực này.

Việc tăng cường các hoạt động khai thác tài nguyên nước trên thượng nguồn, trong đó có việc chuyển nước sang lưu vực sông khác, và nhất là việc khai thác thủy điện trên dòng chính sông Mekong từ cao nguyên Tây Tạng trở xuống càng làm trầm trọng thêm nguy cơ cạn kiệt nguồn nước ngọt.

Đồng thời, tư duy mang tính truyền thống về phát triển kinh tế - xã hội, chủ yếu dựa vào khai thác những lợi thế và ưu đãi do tự nhiên mang lại, phát triển nông nghiệp, thủy sản theo chiều rộng, chưa chú trọng về chiều sâu, thiếu bền vững; chưa chủ động ứng phó với những thách thức mới bằng những giải pháp quản lý, quy hoạch sử dụng và khai thác tài nguyên đất đai và tài nguyên nước hợp lý với một cơ chế điều phối liên vùng, liên lĩnh vực hiệu quả là những thách thức nội sinh đang đặt ra đối với khu vực này.

Kính thưa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc,

Thưa bà Victoria Kwakwa, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới,

Thưa quý vị đại biểu và các vị khách quý,

Tăng cường sức chống chịu của Đồng bằng sông Cửu Long trước những thách thức nêu trên cần có các giải pháp mang tính tổng thể, liên ngành, liên vùng và liên lĩnh vực trên cơ sở đổi mới cơ bản cách tiếp cận về phát triển cho Đồng bằng sông Cửu Long. Nhân dịp Diễn đàn quan trọng này, thay mặt Bộ Tài nguyên và Môi trường, cơ quan giúp Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài nguyên, môi trường và biến đổi khí hậu tôi xin chia sẻ một số giải pháp chính như sau:

Một là, xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển tổng thể cho Đồng bằng sông Cửu Long theo hướng tăng cường khả năng điều chỉnh nhằm chủ động ứng phó với diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu và sự gia tăng các hoạt động khai thác tài nguyên nước trên thượng nguồn. Theo đó, các quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội và các quy hoạch phát triển ngành, địa phương, đặc biệt là phát triển nông nghiệp, cần được điều chỉnh theo hướng thông minh, tiết kiệm nước ngọt, chung sống với hạn và mặn, khai thác nước mặn như là một nguồn tài nguyên như kinh nghiệm thành công của nhiều nước trên thế giới.

Hai là, quy hoạch phân vùng hợp lý dựa trên lợi thế về điều kiện tự nhiên, xã hội và xu thế về biến đổi khí hậu của từng vùng. Trong quá trình thực hiện quy hoạch, phân vùng có thể xem xét áp dụng những khuyến nghị trong Kế hoạch Đồng bằng sông Cửu Long và những kinh nghiệm thành công của Hà Lan về phát triển châu thổ thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Ba là,  xây dựng và triển khai thực hiện các dự án liên tỉnh về cấp và thoát nước cho toàn vùng. Trên cơ sở phân vùng đã nêu ở trên, có thể tạo các khu vực chứa lũ, chống lũ cho toàn vùng ở khu vực thượng lưu đồng bằng, kết hợp với phát triển lúa 2 vụ và phát triển thuỷ sản; xây dựng và thực hiện các dự án trữ nước để cấp nước ngọt cho sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp cho toàn vùng tại khu vực trung tâm của đồng bằng, kết hợp chống lũ cho các khu công nghiệp, khu đô thị; thực hiện các biện pháp quản lý ven biển tổng hợp (công trình và phi công trình như phục hồi và phát triển rừng ngập mặn) tại vùng ven biển nhằm tăng cường khả năng giữ nước ngọt, ngăn mặn, kết hợp phát triển kinh tế dựa vào nước lợ và bảo vệ khu vực ven biển.

Bốn là, cần thiết lập một cơ quan liên tỉnh, liên ngành do một Phó Thủ tướng Chính phủ hoặc một Bộ trưởng đứng đầu chỉ đạo thống nhất việc thực hiện cơ chế điều phối nhằm tránh những xung đột về lợi ích giữa các địa phương, các tiểu vùng trong khu vực, cũng như nhằm hài hòa giữa các ưu tiên trước mắt và mục tiêu lâu dài.

Năm là, tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực và các đối tác liên quan, đặc biệt là Ủy hội sông Mê Công quốc tế, để xây dựng cơ chế hợp tác trong khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước sông Mê Công, trong đó quyền và lợi ích của mỗi quốc gia phải đi đôi với trách nhiệm và nghĩa vụ đối với cả lưu vực, với tinh thần hợp tác để cùng phát triển.

Ngoài ra, cần kết hợp tăng cường hệ thống quan trắc, giám sát biến đổi khí hậu; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm nhằm thông tin kịp thời về diễn biến thời tiết, khí hậu và thủy văn phục vụ công tác chủ động phòng tránh thiên tai, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; bổ sung mạng lưới trạm quan trắc mực nước, lưu lượng nước trong nội đồng, nâng cấp mạng lưới quan trắc, giám sát tài nguyên nước dưới đất, giám sát mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Việc trao đổi thông tin dữ liệu quốc tế và quốc gia liên quan đến Đồng bằng sông Cửu Long cần được tăng cường nhằm cung cấp thông tin dữ liệu một cách đồng bộ, hệ thống về quy hoạch, các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu phục vụ công tác hoạch định chính sách, các quyết định đầu tư và thực hiện các kế hoạch, chương trình, dự án.

Xin kính chúc Thủ tướng Chính phủ, bà Phó Chủ tịch Ngân hàng thế giới và toàn thể quý vị dồi dào sức khỏe và hạnh phúc.

Chúc Diễn đàn thành công và hiệu quả.

Trân trọng cảm ơn./.


CÁC TIN LIÊN QUAN

LIÊN KẾT WEBSITE
THỐNG KÊ TRUY CẬP

Số người đang truy cập: 41

Số người truy cập hôm nay: 3

Tổng số lượt truy cập: 186524